Turboliquidatie: zo ontspringen zorgfraudeurs de dans

Sommige zorgfraudeurs gebruiken turboliquidatie om snel te stoppen met een bv. Daardoor verdwijnen ze uit beeld, blijven schulden openstaan en kunnen ze ergens anders opnieuw beginnen. In dit artikel lees je hoe dit werkt en wat je kunt doen als je gedupeerd bent.

Wat is een turboliquidatie in de zorg?

Normaal stopt een zorg-bv niet van de ene op de andere dag. Meestal is er een procedure nodig om bezittingen te verkopen en schulden te betalen. Bij een turboliquidatie kan dat anders: als het bestuur zegt dat er geen bezittingen meer zijn, mag de bv direct worden opgeheven. Er komt dan vaak geen curator of andere onafhankelijke controleur aan te pas. Dat maakt misbruik makkelijker.

Hoe fraudeurs misbruik maken van de regels

Malafide zorgondernemers gebruiken dit snelle proces vaak op drie manieren:

1. Sporen uitwissen: als de bv meteen stopt, is de organisatie die verantwoordelijk is voor foute declaraties of slechte zorg er niet meer. Dat maakt onderzoek door de IGJ en de NZa lastiger.
2. Schulden achterlaten: vlak voor de opheffing kan geld worden weggesluisd. Schuldeisers, zoals jij, zzp’ers, gemeenten of zorgkantoren, kunnen hun geld dan vaak niet meer terugkrijgen.
3. Opnieuw beginnen onder een andere naam: zonder faillissement kunnen dezelfde personen later weer een nieuwe zorgorganisatie starten en opnieuw de fout ingaan.

Praktijkvoorbeeld (uitspraak rechter)

In een civiele zaak bij de Rechtbank Gelderland ging het over een (zorg)aanbieder die na signalen van onterechte declaraties snel stopte via turboliquidatie. Daarna was er nog discussie over terugbetaling en wie aansprakelijk is. De uitspraak laat zien dat benadeelden niet alleen naar de bv kijken, maar soms ook naar persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders. Ook blijkt hoe belangrijk het is om bewijs op tijd veilig te stellen.

• Waarom relevant: het laat zien hoe kwetsbaar schuldeisers zijn als een partij heel snel ophoudt te bestaan.
• Wat kun je hiervan leren: leg afspraken vast, bewaar facturen en e-mails, en kom snel in actie zodra je iets niet vertrouwt.
• Bron: Rechtbank Gelderland (Arnhem), 3 mei 2023, ECLI:NL:RBGEL:2023:2374.

Nieuwe wetgeving: Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie

Sinds 15 november 2023 geldt de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie. Die wet moet misbruik moeilijker maken. Bestuurders hebben nu extra verplichtingen:

• Financiële verantwoording: er moet een balans en een staat van baten en lasten bij de KVK worden ingediend.
• Schuldeisers informeren: bestuurders moeten schuldeisers laten weten dat de bv is opgeheven.
• Bestuursverbod: bij misbruik kan de rechter een verbod opleggen. De bestuurder mag dan tijdelijk geen nieuw bedrijf besturen.

Werkt de wet in de praktijk?

De wet lijkt gedeeltelijk te werken. Onderzoekers (WODC, Universiteit Leiden en SEO) zien dat er meer informatie beschikbaar is als bestuurders zich aan de regels houden. Dat helpt schuldeisers om beter te begrijpen wat er is gebeurd. Ook staan ze dan sterker als ze geld willen terugvorderen. Tegelijk is het effect op het voorkomen van misbruik nog beperkt. Dat komt vooral doordat controle en handhaving niet altijd snel of stevig genoeg zijn. Daarom adviseren de onderzoekers om de regels te versterken en beter te handhaven.

Laat fraudeurs niet wegkomen

Ben jij gedupeerd door een zorgondernemer die via turboliquidatie is verdwenen? Wacht dan niet te lang. Door actie te ondernemen vergroot je de kans dat misbruik wordt gestopt.

• Meld zorgfraude: doe een melding bij het Informatie- en Meldpunt Zorgfraude (IMZ). Dat is vaak een belangrijke eerste stap voor onderzoek.
• Kijk naar de bestuurder: is er geld weggehaald terwijl er nog schulden waren? Dan kan een bestuurder soms persoonlijk aansprakelijk zijn. Laat je hierover adviseren.
• Zoek hulp: je staat vaak sterker als je samen optrekt met anderen of professionele ondersteuning inschakelt.

Bronnenvermelding

• Kamer van Koophandel (KVK): Stoppen via turboliquidatie: nieuwe regels per november 2023
• Rijksoverheid: Informatie over de aanpak van zorgfraude
• Nederlandse Zorgautoriteit (NZa): Informatie over toezicht op zorgaanbieders en declaraties
• Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ): Informatie over toezicht op kwaliteit en veiligheid van zorg
• Overheid.nl: Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie (volledige wettekst)
• WODC / Universiteit Leiden & SEO: Onderzoek naar de werking van de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie (nieuwsbericht en rapport)
• Rechtspraak.nl (jurisprudentie): Rechtbank Gelderland (Arnhem), 3 mei 2023, ECLI:NL:RBGEL:2023:2374