FIU-Nederland ziet zorggeld naar zorg-oplichters verdwijnen

Terwijl mensen wachten op goede zorg, gaat er ook geld naar partijen die misbruik maken van het zorgsysteem. Dat geld is bedoeld voor patiënten.

De zorgsector kan aantrekkelijk zijn voor fraude en witwassen. Soms starten mensen een zorgbureau vooral om geld weg te sluizen, in plaats van om zorg te leveren.

In rapporten van FIU-Nederland wordt beschreven hoe dit in de praktijk kan gaan.

FIU-Nederland is de organisatie in Nederland die meldingen over ongebruikelijke transacties ontvangt. FIU onderzoekt deze signalen en kijkt of er mogelijk sprake is van witwassen of de financiering van terrorisme.

Als dat zo is, deelt FIU de informatie met opsporingsdiensten zodat zij verder onderzoek kunnen doen.

Alarmsignalen: zo herkent FIU zorgfraude

FIU-Nederland ziet deze patronen:

• Luxe uitgaven met zorggeld: er gaat geld naar een villa, dure auto’s of vakanties, terwijl de zorg slecht is of bijna niet plaatsvindt.
• Onduidelijke bedrijven en constructies: er zijn veel bv’s en tussenpersonen. Dat lijkt vooral bedoeld om geldstromen te verbergen.
• Een ‘katvanger’ als directeur: iemand zonder zorgervaring staat op papier aan het roer, terwijl anderen achter de schermen de beslissingen nemen.
• Nepzorg en nepmedewerkers: er worden uren of zorgverleners gefactureerd die er niet zijn, of er worden extreem hoge tarieven gerekend voor werk dat niet is gedaan.
• Cash: Een zorginstelling krijgt bijvoorbeeld veel geld voor begeleiding van jongeren. Maar in plaats van te investeren in goed personeel, neemt de instelling het geld snel contant op. Daarna verdwijnt het via een netwerk van anderen. Het geld kan worden gebruikt om illegale arbeid te betalen of om crimineel geld (bijvoorbeeld uit drugs) ‘schoon’ te maken.

Daardoor komt het zorggeld niet terecht bij de mensen die hulp nodig hebben.

Onze oproep: dit moet stoppen

Wij pleiten voor een aanpak die snel en effectief is. Daarbij is samenwerking tussen toezichthouders, opsporing en de financiële sector belangrijk.

Aan FIU-Nederland:

Gebruik signalen en data om waar nodig sneller te kunnen handelen. Door opsporingsdiensten tijdig te informeren, kan geld eerder worden veiliggesteld. Vertraging vergroot het risico dat zorggeld verdwijnt.

We stellen voor om ook in de zorg duidelijke grenzen te stellen aan grote contante opnames en betalingen. Zo valt opvallend ‘cash’-gedrag sneller op en kan er sneller worden ingegrepen.

Aan banken, notarissen en accountants:

Jullie spelen een belangrijke rol in het signaleren van ongebruikelijke transacties. Let daarom extra op zorgbedrijven die vaak grote bedragen contant opnemen. Als dit niet past bij het normale betalingsverkeer, kan dat een reden zijn om nader te kijken en zo nodig te melden. Zo helpt u misbruik van zorggeld te voorkomen.

Vanaf 1 juli 2026 krijgt FIU-Nederland meer mogelijkheden om een verdachte betaling tijdelijk tegen te houden. Dat staat in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft, artikel 17a). Vanaf 10 juli 2027 komt dit ook terug in een nieuwe wet (de Iwt, artikel 3.6).

FIU-Nederland kan een organisatie vragen om een betaling tijdelijk stop te zetten (een opschorting). Als een organisatie zo’n verzoek krijgt, moet zij direct meewerken. De betaling wordt dan maximaal vijf werkdagen tegengehouden. Komt het verzoek via een buitenlandse FIU, dan kan dit maximaal tien werkdagen zijn.

Aan de overheid:

Wij vragen de overheid om zorgfraude hoog op de agenda te zetten. Dat vraagt om duidelijke regels en voldoende capaciteit bij FIU-Nederland en opsporingsdiensten, zodat verdachte geldstromen sneller kunnen worden onderzocht en waar nodig tijdelijk kunnen worden tegengehouden.

Zorggeld is bedoeld voor zorg

Door signalen serieus te nemen en samen te werken, wordt het moeilijker om het systeem te misbruiken.

Jaarlijks verdwijnt meer dan 10 Miljard Euro in de zakken van zorg-oplichters.

We hebben er begrip voor dat de overheid, inclusief FIU-Nederland, banken, notarissen en accountants hun best doen, maar het is nu bij lange na niet genoeg.

Pak door!

Bronnen

FIU-Nederland (website): https://www.fiu-nederland.nl/