Als we in het nieuws lezen over fraude of online oplichting, kijken we meteen naar de dader. Waarom bedriegt iemand een ander?
Vaak denken we dat het door pure hebzucht komt. Maar wie goed naar de cijfers kijkt, ziet iets anders.
Veel oplichting begint niet omdat iemand luxe wil, maar door grote schulden waar geen uitweg meer voor lijkt te zijn. Er is een duidelijke relatie tussen schulden en criminaliteit.
Niet iedereen met schulden is een oplichter
Laat één ding duidelijk zijn: lang niet iedereen met schulden is een oplichter. De meeste mensen met geldzorgen vechten elke dag heel hard om te overleven. Dat doen ze zónder de wet te overtreden.
Aan de andere kant zijn er ook genoeg oplichters met heel veel geld, die stelen omdat ze belangrijk gevonden willen worden.
Maar er is een groep die door zware stress niet meer logisch kan nadenken. Zij worden door de problemen over de grens geduwd.
De overheid en bedrijven moeten hier samen iets aan doen. Het voorkomen van schulden is geen extraatje, het hoort bij een fatsoenlijk land.
Wat geldzorgen doen met je hoofd
Geldzorgen zijn heel slecht voor hoe we denken.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat zware stress door geldzorgen je verstand blokkeert. Je kunt niet meer aan de toekomst denken.
Als je morgen je huis wordt uitgezet, of als je kinderen geen eten hebben, denk je niet na over de gevolgen van overmorgen.
Op dat moment van diepe wanhoop wordt de drempel om de wet te overtreden heel klein. Dit is vaak een verborgen oorzaak van oplichting.
Iemand zet dan bijvoorbeeld sneller een nepadvertentie op Marktplaats. Of leent zijn bankpas uit aan criminelen om snel wat geld te verdienen.
De persoon met schulden wordt zo een dader. En aan de andere kant van de lijn zit weer een nieuw slachtoffer van oplichting.
Het verhaal van Milan, een geldezel
Bedrijven én de overheid maken schulden groter
Schulden ontstaan meestal niet zomaar. En ze worden zeker niet vanzelf groter.
Een groot probleem in dit verhaal is de rol van incassobureaus. Er bestaat een hele sector die letterlijk geld verdient aan de geldzorgen van een ander.
Hoe langer een schuld openstaat, hoe meer geld deze bureaus kunnen verdienen. Dit is een verkeerd systeem.
Maar we moeten niet alleen naar bedrijven kijken. De overheid doet precies hetzelfde en maakt de situatie soms nog erger.
Denk aan hoge boetes van de overheid die schulden snel laten oplopen, zoals verkeersboetes die na één waarschuwing meteen verdubbelen. Of overheidsinstanties en de Belastingdienst die harde kosten rekenen bovenop een schuld.
De overheid zou burgers moeten beschermen, maar jaagt hen juist de schulden in.
De wet is niet gericht op burgers
Daarnaast zetten de overheid, gemeenten en waterschappen gerechtsdeurwaarders in om het geld op te halen. De wet verplicht deze deurwaarders om dat te doen. Zij zijn daardoor het verlengstuk van een hard systeem.
Natuurlijk voeren deze deurwaarders alleen maar de wet uit. Maar de wetten die we nu hebben, beschermen de burger niet. Ze zijn er alleen op gericht om zo snel mogelijk geld binnen te halen.
Een kleine schuld groeit door al deze boetes/deurwaarderskosten binnen de kortste keren uit tot een onbetaalbaar monster.
Hier zien we een verkeerde prikkel bij het incassobureau en het overheidsbeleid: het systeem verdient aan de escalatie.
Deze onmenselijk hoge druk duwt mensen dieper de afgrond in. De stap richting illegaliteit lijkt voor sommigen dan de enige uitweg.
De bron aanpakken: stop met leveren op krediet
Als we dit probleem echt willen oplossen, moeten we kijken naar waar het begint.
De verantwoordelijke ministers en het bedrijfsleven moeten simpelweg stoppen met het leveren op krediet aan consumenten.
Het kredietgevaar moet stoppen.
- Geen ‘koop nu, betaal later’-knoppen meer bij elke webshop.
- Geen snelle leningen die je met één klik op je telefoon afsluit.
- Geen goksites meer waar je kunt spelen met geld dat je niet hebt.
Er zullen vast mensen zijn die boos worden over dit plan. Bedrijven zullen roepen dat dit “betutteling” is en dat het “slecht is voor de economie”.
Maar voor Slachtoffers Eerst! is de keuze heel simpel. De belangen en winsten van bedrijven of overheidsinstanties mogen nooit belangrijker zijn dan het beschermen van mensen.
Een economie en een overheid die draaien op het groter maken van schulden, zorgen namelijk ook voor de criminaliteit van morgen.
Een beschaafd land voorkomt problemen
Het voorkomen en snel oplossen van schulden is een taak voor de hele samenleving.
De ministers van Sociale Zaken, Justitie en Financiën moeten kritisch naar zichzelf kijken. Stop met onredelijk hoge boetes en pas de wetten aan zodat ze er weer voor de burger zijn.
Daarnaast moeten bedrijven stoppen met gevaarlijke leningen en de kraan van spullen op afbetaling dichtdraaien. Daarmee beschermen ze indirect iedereen tegen oplichting.
We moeten niet pas in actie komen als het kwaad al is geschied. Het beschermen van de portemonnee van burgers is de beste manier om misdaad te voorkomen.
Dat is geen luxe, dat is beschaving. En in een beschaafd land staan de slachtoffers altijd op de eerste plaats.
Let op:
Dit artikel is geschreven om een maatschappelijk probleem te bespreken. Heb je zelf te maken met zware schulden? Zoek dan altijd professionele hulp bij je gemeente, een officiële schuldhulpverlener of een juridisch adviseur.
Geef een reactie