Betaal niet teveel aan “De Overheid”

Sommige bedrijven doen alsof ze je helpen met overheidszaken. Maar ze doen vaak alleen hetzelfde als de overheid, en vragen daarna veel extra geld.

Het gaat bijvoorbeeld om een kentekencard, rijbewijs of uittreksel. Bij de officiële instantie is dit vaak simpel en goedkoper. Toch betalen mensen soms de hoofdprijs bij zo’n tussenpartij.

Hieronder zie je hoe deze “digitale tussenpersonen” te werk gaan. We leggen het uit met drie voorbeelden.

1. De “spoed”-belofte bij de RDW

• Situatie: Je zoekt in Google op “kentekenbewijs kwijt”.
• Wat je ziet: Je klikt op een advertentie bovenaan. De website lijkt officieel en zegt dat je aanvraag “direct” wordt verwerkt. Je vult je gegevens in en betaalt € 89,95.
• Wat er echt gebeurt: Na jouw betaling vult een medewerker of automatisch programma jouw gegevens in op de echte website van de RDW. Daar kost het € 39,80.
• Resultaat: De RDW stuurt de kaart naar jouw adres. De tussenpartij heeft snel ongeveer € 50 verdiend. Jij krijgt de kaart niet sneller.

2. De “gratis” verhuisservice

• Situatie: Je zoekt op “verhuizing doorgeven gemeente”.
• Wat je ziet: Een website zegt dat zij alles voor je regelen voor € 25. Omdat de site bovenaan staat, lijkt het soms alsof dit moet.
• Wat klopt: Verhuizen doorgeven is bij gemeenten gratis. Je kunt dit zelf doen via DigiD op de website van je gemeente.
• Resultaat: Je betaalt € 25 voor iets dat je zelf gratis kunt doen. Ook geef je gevoelige gegevens (zoals je BSN en nieuw adres) aan een commercieel bedrijf.

3. De val bij de Gezondheidsverklaring (CBR)

• Situatie: Iemand van 75 jaar of ouder moet het rijbewijs verlengen en zoekt op “gezondheidsverklaring cbr”.
• Wat je ziet: Een website vraagt € 75 voor de verklaring. Er staat dat dit “administratiekosten” zijn.
• Wat klopt: Bij het CBR kost de Gezondheidsverklaring € 44,50. Sommige sites sturen je alleen door naar het CBR of sturen een papieren formulier dat je ook via officiële kanalen kunt krijgen.
• Resultaat: Je betaalt al snel € 30 te veel. Soms duurt het ook langer, omdat er een extra partij tussen zit.

Waarom dit blijft werken

• Google-advertenties: Deze bedrijven betalen veel voor advertenties. Daardoor staan ze vaak boven de echte overheidssites.
• Druk zetten: Ze gebruiken bijvoorbeeld een afteller (“Nog 5 minuten…”) zodat je snel betaalt en niet verder zoekt.
• Handige domeinnamen: Ze kiezen namen die officieel klinken, zoals kenteken-aanvragen.nl of uittreksel-regelen.nl.

Volgens de Consumentenbond zijn er veel van dit soort websites. Ze richten zich bijvoorbeeld op:

• CBR: een Gezondheidsverklaring aanvragen.
• KVK: een uittreksel uit het Handelsregister.
• RDW: een vervangende kentekencard of een ontheffing aanvragen.
• Gemeenten: diensten zoals verhuizing doorgeven, een BRP-uittreksel of een parkeervergunning.
• Overige: VCA-examens, energielabels en een VOG aanvragen.

Is dit strafbaar of oneerlijk?

In veel gevallen is dit niet strafbaar. Een bedrijf mag een “bemiddelingsdienst” aanbieden, zolang het bedrijf ook echt iets doet (bijvoorbeeld je aanvraag doorsturen).

De Rijksoverheid waarschuwt wel voor misleiding. Toch blijven veel sites binnen de wet, omdat ze ergens (vaak in kleine letters) zeggen dat ze een privaat bedrijf zijn.

Is het oneerlijk? Ja. Dit werkt vooral omdat mensen in de war raken.

Door advertenties staan deze sites vaak boven de officiële resultaten, zoals Overheid.nl.

Mensen met haast of mensen die minder handig zijn met internet, trappen er sneller in.

De jaarlijkse schade

Er is geen precies landelijk cijfer voor alle diensten samen. Maar per persoon kan de schade best groot zijn.

Bij de RDW betaal je soms twee of drie keer zoveel als nodig. Bij een Gezondheidsverklaring bij het CBR vragen bemiddelaars vaak € 20 tot € 30 extra “servicekosten”.

Op jaarbasis gaat het waarschijnlijk om miljoenen euro’s die burgers onnodig betalen.

Wat doen overheidsdiensten en wie kan dit stoppen?

Overheidsinstanties waarschuwen mensen via hun eigen websites en berichten. Ook proberen ze samen met zoekmachines misleidende advertenties weg te halen. Maar nieuwe advertenties komen vaak snel terug.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) kan ingrijpen als er duidelijke misleiding is, of als er sprake is van agressieve verkoop of oplichting.

Een totaalverbod is moeilijk, omdat bedrijven in Nederland meestal diensten mogen aanbieden. Daarom blijft dit onderwerp ingewikkeld.

Waar moet je op letten?

1. Controleer het webadres (URL): Officiële sites hebben vaak de naam van de instantie, zoals rdw.nl, cbr.nl en kvk.nl.
2. Let op officiële herkenning: Overheidssites gebruiken vaak het logo van de Rijksoverheid.
3. Inloggen met DigiD: Bij officiële diensten moet je meestal inloggen met DigiD. Moet je direct betalen zonder DigiD? Wees extra voorzichtig.
4. Advertenties: De eerste resultaten met “Gesponsord” zijn vaak niet de officiële bron.

Wat kun je doen?

• Sla advertenties over: Scroll door naar de eerste normale (niet-betaalde) zoekresultaten.
• Start bij Overheid.nl: Dit is een goede startpagina voor officiële dienstverlening.
• Meld misleiding: Denk je dat je te veel hebt betaald? Meld dit bij de Consumentenbond of bij ACM ConsuWijzer. Meldingen helpen om dit probleem aan te pakken.

Kun je het geld terugkrijgen?

Kort gezegd: meestal niet. Maar er zijn een paar uitzonderingen en stappen die je kunt proberen.

Deze bedrijven zeggen dat ze een dienst leveren, omdat ze jouw aanvraag doorsturen. Daarom krijg je vaak geen geld terug. Toch kun je soms het volgende proberen:

1. Herroepingsrecht (binnen 14 dagen)

In de EU heb je bij online aankopen vaak 14 dagen bedenktijd.

• Let op: Soms moet je bij het betalen een vinkje zetten. Daarmee zeg je dat je geen bedenktijd wilt, omdat de dienst “direct start”.
• Kans: Heb je dat vinkje niet gezet, of is de dienst nog niet uitgevoerd? Dan kun je de aankoop stoppen. Mail zo snel mogelijk dat je gebruik maakt van je herroepingsrecht.

2. Misleiding (dwaling)

Heeft de website je laten denken dat je bij de RDW of de overheid zat (bijvoorbeeld door een officieel logo te gebruiken)? Dan kun je zeggen dat je bent misleid. Je kunt dan proberen de overeenkomst ongeldig te laten verklaren.

• Wat kun je doen? Stuur een e-mail. Leg uit dat je dacht dat het de officiële instantie was en dat de extra kosten niet duidelijk waren.
• Noem een melding: Zeg dat je het gaat melden bij de ACM en de Consumentenbond. Soms betalen bedrijven dan (een deel) terug om problemen te voorkomen.

3. Chargeback (creditcard of PayPal)

Heb je betaald met een creditcard of PayPal? Dan kun je soms geld terugvragen.

• Je kunt een klacht indienen, bijvoorbeeld “dienst niet zoals beloofd” of “misleiding”. De creditcardmaatschappij kan soms een terugboeking doen (chargeback). Bij iDEAL kan dit meestal niet.

4. Wat zeggen de instanties zelf?

De officiële instanties zeggen meestal: als je via een tussenpartij betaalt, kunnen zij je geld niet teruggeven. Zij krijgen alleen het officiële tarief. Het extra bedrag gaat naar de tussenpartij.

Conclusie: is het de moeite waard?

Vaak gaat het om een paar tientjes. Naar de rechter gaan kost meestal meer geld dan je terugkrijgt. Dit kun je het beste doen:

1. Mail direct: Vraag om terugbetaling en leg uit waarom je het misleidend vindt.
2. Meld het: Meld het bij de Consumentenbond en bij ACM ConsuWijzer. Veel meldingen kunnen helpen om deze sites aan te pakken.

Bronnen (zoals genoemd in de tekst):

• Overheid.nl – Startpunt voor officiële diensten
• Consumentenbond – Waarschuwing voor bemiddelingssites
• Rijksoverheid – Informatie over misleiding en nepnieuws
• Lokale Regelgeving – Officiële wetten en regels
• RDW – Informatie over kentekenbewijzen
• CBR – Informatie over open overheid en tarieven
• Ondernemersplein – Officiële info voor ondernemers