In Nederland gaat er iets mis. Steeds vaker kan een oplichter makkelijker een advocaat vinden dan het slachtoffer. Dat klinkt vreemd, maar het gebeurt echt. En soms maakt de oplichter zelf gebruik van een sociaal advocaat!
Als je wordt opgelicht, ben je vaak al je geld kwijt. Maar je verliest ook iets anders: je kans om je recht te halen. Want om je geld terug te krijgen, moet je naar de rechter. En daarvoor heb je een advocaat nodig. Die is steeds moeilijker te vinden als je weinig geld hebt.
Het systeem kraakt
De sociale advocatuur (het vangnet voor mensen met een laag inkomen) staat onder grote druk. Een vrouw vertelde: “Ik heb minstens tien advocaten gebeld, maar niemand wilde me helpen.”
Dit is geen uitzondering. Het laat zien dat het systeem niet meer werkt zoals het hoort.
De oplichter staat sterker
Een oplichter heeft vaak geld. Soms zelfs jouw geld. Hij kan een advocaat betalen en doorgaan met procederen.
Het slachtoffer heeft dat geld niet meer. Juist op dat moment blijkt dat rechtshulp geen zekerheid is. Het voelt bijna als een luxeproduct.
In de praktijk van de Stichting Slachtoffers Eerst komen we gevallen tegen waarin de oplichter er voor gezorgd heeft dat er niets meer op zijn naam staat.
Geen geld, geen goederen, geen inkomen, niets.
Hij (of zij) doet dan net als het Slachtoffer van Oplichting een beroep op een sociaal advocaat en krijgt die ook.
Het spreekt vanzelf dat een eventuele eigen bijdrage nooit door de oplichter voor de sociaal advocaat betaald wordt.
Kan het nog gekker?
Waarom advocaten afhaken
Sociaal advocaten krijgen voor moeilijke zaken maar een paar uur betaald. Maar zulke zaken kosten vaak veel meer tijd. Soms wel tientallen uren. Dat houdt niemand vol.
Daarom stoppen veel sociaal advocaten. Of ze nemen alleen nog makkelijke zaken aan.
Slachtoffers van Oplichting vallen dan buiten de boot.
Rechtswoestijnen in Nederland
In sommige delen van Nederland zijn bijna geen sociaal advocaten meer. Bijvoorbeeld in Oost‑Groningen, Zeeland en Friesland.
In deze gebieden kunnen mensen nauwelijks nog juridische hulp krijgen. Op papier heb je recht, maar in de praktijk kun je er niet bij.
Recht moet voor iedereen bereikbaar zijn
Een rechtsstaat betekent dat iedereen zijn recht kan halen, rijk of arm. Maar dat lukt steeds minder. Niet omdat mensen geen recht meer hebben, maar omdat ze geen advocaat kunnen vinden.
Als slachtoffers hun recht niet kunnen halen, krijgen oplichters juist meer ruimte. Straffeloosheid begint niet bij de dader, maar bij het gebrek aan bescherming voor het slachtoffer.
De overheid moet nu ingrijpen
De problemen zijn al lang bekend. Veel ervaren sociaal advocaten stoppen. Er komen weinig nieuwe sociaal advocaten bij.
En door vergrijzing wordt het probleem ook nog eens snel groter.
De komende 10 jaar stoppen 2500 sociaal advocaten.
Wat nodig is:
- Eerlijke vergoedingen voor moeilijke zaken
- Een opleidingsmodel zoals bij huisartsen, waarbij de overheid meebetaalt
- Extra steun voor regio’s met grote tekorten
- Minder papierwerk voor het aanvragen van extra uren
Niet om advocaten te helpen, maar om slachtoffers te beschermen.
Kabinet mikt op instroom en behoud van 3.000 sociaal advocaten
Het kabinet wil de komende tien jaar drieduizend nieuwe sociaal advocaten laten instromen dan wel behouden voor het stelsel. Dat schrijft staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) in een brief aan de Tweede Kamer.
Een Kamerbrief is mooi, maar daarmee is het nog geen gelopen race.
De Stichting Slachtoffers Eerst! is blij met het voornemen van de staatssecretaris, maar blijft het met argusogen volgen.
Want als we niets doen, wint de oplichter twee keer
Eerst pakt hij het geld. Daarna pakt hij het recht.
Dat mag Nederland nooit laten gebeuren.
Bronnen
AVROTROS EenVandaag. (2026, 27 april). Een advocaat vinden als je niet veel geld hebt? Dat wordt steeds moeilijker: ‘10 gebeld, maar niemand wilde helpen’. AVROTROS. https://eenvandaag.avrotros.nl/artikelen/een-advocaat-vinden-als-je-niet-veel-geld-hebt-dat-wordt-steeds-moeilijker-10-gebeld-maar-niemand-wilde-helpen-163479
Nederlandse orde van advocaten. (2023, 11 november). Tekort aan sociaal advocaten in meerdere Nederlandse regio’s. Nederlandse orde van advocaten. https://www.advocatenorde.nl/nieuws/tekort-aan-sociaal-advocaten-meerdere-nederlandse-regios
Nederlandse orde van advocaten. (z.j.). Verkennend onderzoek naar tekorten rechtshulp. Nederlandse orde van advocaten. https://www.advocatenorde.nl/sites/default/files/2026-03/Brondocument%20Verkennend%20onderzoek%20naar%20tekorten%20rechtshulp%20def.pdf
Pijnappels, K. (2026, 24 april). Kabinet mikt op instroom en behoud van 3.000 sociaal advocaten. Het Advocatenblad. https://www.advocatenblad.nl/2026/04/24/kabinet-mikt-op-instroom-en-behoud-van-3-000-sociaal-advocaten
Ministerie van Justitie en Veiligheid. (2026, 23 april). Brief van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over sociale advocatuur en versterking van de toegang tot het recht (Kamerstuk 2026Z09026 / 2026D20166). Tweede Kamer der Staten‑Generaal. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2026Z09026&did=2026D20166
Geef een reactie